Sunday, 7 April 2019


लघुकथा - राम्रो
बालकृष्ण गजुरेल

"सुनेको हो! लाउने लुगा फाटो हाल्नुस् है । के पर्छ के पर्दैन । दुइ चार जोर लुगा हाल्नुस् । म अामालाई खाना पस्कन्छु । " चमेली बोलिन् भान्छाबाट । "हुन्छ-हुन्छ म कपडा हाल्छु , तिमी छिटो गरेर निस्क ।" रामेशले जवाफ दियो । रामेशलाई हतार थियो । उसले दुइटा टिसर्ट र प्यान्ट हाल्यो । एउटा सट हाल्यो । ऐनाको अगाडि बसेर कपाल मिलायो । "ह्या ! जति हेरे पनि म रामेश नै हुँ । ब्यक्तित्व सुन्दर भयो भने भैहाल्छ नि !" उसले अाफैँलाई शान्त्वना दियो । ब्याग बोकेर ...गाउँ जान निस्क्यो । चमेली पनि नभन्दै अाइपुगिन् ।

दुवै गाउँ जानलाई अाफ्नो गाडीमा बसे । पैसा कमाइ राम्रै थियो । रोजी छाडी बजारमा अाएका कपडा किनि नै रहन्थे । फेसन-फेसनका पहिरनले दराज खचाखच थियो । तीन घण्टाको यात्रामा हेलम्बु पुगे । गाडी साथीको सटरमा राखेर घरतर्फ बढे । बिहेको कारण घरभरि पाहुना थिए । "हेर लाज पचेको नखर्मौली अाधा फरक जस्तो लगाएर घरमा अाएकि । कस्तो लाज घिन हराएकि ? इज्जत भन्ने चिज पनि छैन ।" माख्लाघरे अामोइ जङ्घिन् । खत्रिनि जेठि पनि कसार बटार्दै कानेखुशि गर्दै भनिन् - "होइन देश अनुसारको भेष गर्न नजानेकि अाइमाइ रहिछ । गाउँका भलाद्मी सासू शशुराको अगाडि ठाउँ अनुुसारको लुगा लगाउनु पो फेसन । के जाती स्कट लगाएर नाइटो र तिघ्रा देखाउँदै अाएर अाफुलाई धनी देखाएकि होलि " । रामेश वाक्क न बक्क भो । उसले श्रीमतीको पहिरनमा ध्यान नै दिएको थिएन । कुरा काट्नेको कुरा नसुनेको जसरि अामाबालाई ढोगिदियो । कोसेली अामाको हातमा दियो ।

टुसुक्क के बसेको थियो । चमेलीले मुख चुच्चो पारेर सेल्फि खिचि्दै थि नन्दसँग। स्कटले तिघ्रा भन्दा तल छोपेका थिएनन् । टि सर्टले अाधा शरीर मात्र छोपेको थियो । " बूढो मेरो ड्रेस कस्तो छ?" चमेलीले सोधी । पाहुना पाछा सबै खितितिति मुख छोपेर हाँसे । रामेश वाक्क न बक्क भो । अाफ्नो श्रीमती त्यत्रो मान्छेको अगाडि के भन्नु , अफसोच ! "अँ राम्रो देखिएकि छेउ त्यो ड्रेसमा ।" छाती गह्रुंगो बनाएर रामेश बोल्यो । रामेश पसिनै पसिना भयो । ठाउँ अनुसार लुगा नलाइदिएकोले उ चिन्तित भयो ।

See More

लघुकथा -सम्झौता
बालकृष्ण गजुरेल

"सबैलाई नमस्ते छ है ।" सरिताले कोठाको ढोका बाटै स्वस्ति गरि । कपाल हातले चलाइ । मुसुक्क हाँसेर कुर्सीमा बसि । सामुन्नेमा रामेश बसेको थियो । बिहेको कुरा गर्न रामेशलाई बोलाइएको थियो । रामेशले पनि तलदेखी माथी सम्म नियाल्यो । डिग्री पास गरेको मान्छे अाफैँमा शिक्षित । हँसिलो मुहार , ठाडो शिर ....।

...

सरिताको बा धनाड्य थिए । उनको व्यापार थियो । हरेक शब्द र वाक्यमा पैसाको ठर्रो गन्ध निस्कन्थ्यो । मानौँ, पैसा उनको पुजा थियो । पैसा उनको जीन्दगी थियो । पैसा उनको भगवान थियो । पैसा उनका नातेदार थिए । पढेको रामेशको कुरो अाएपछि डटेर पछि परेका थिए । उनले मुख खोले -"हजुरलाई मेरो छोरी कस्तो लाग्यो ? ठिक छ भने बिहेको कुरो छिनौँ ।" रामेश एकछिन शान्त बस्यो । बा पटि नजर लगायो । मामा पटि नजर लगायो । सबैको नजर हुन्छ भनेर बोलिरहेका थिए । "हजुर हुन्छ नि । हामी गाउँका मान्छे परेम । शहरमा घर घँडेरी छैन । सिधा काम गरेर हजुरको छोरी पाल्न सक्छु ।" उसको जवाफमा कुनै कपट थिएन । बिहे तोकियो । बाजा बजाएर धुमधाम बिहे भयो ।

बिहे पछि रामेश छ महिना बेरोजगारी भयो । उ चिन्तित भयो । चिन्ताले उसको खुशी निल्यो । सपना निल्यो । अास्था र बिस्वासहरु निल्यो । शशुराली गयो खाली पैसाको मात्र कुरा गर्ने । सन्चो बिसन्चो पनि नसोध्ने । यति र उति पैसाकै मात्र चर्चा गर्ने । रामेश वाक्क भयो । सरिताले पनि कहिले रानी हार भन्न थालि। कहिले टेलि सिरियलका मोडलले लगाएका जस्ता कपडा । बिचरा ! रामेश , हावु काबु भयो । हरेक पटक श्रीमती बाटै अपमानित भयो । सरितासँग सम्बन्ध गाँसिएन । पारिवारिक माया र अास्थाहरु गाँसिएन । पैसा प्रेम र हेपाइले उसको जीवन एक सम्झौता बन्न पुग्यो । सम्झौतामा बाँच्नु छ उसलाई । थाहा छैन भोलि सम्झौता तोडिने दिन । तहि पनि अाँशु पिएर बाँच्नु छ उसलाई , अन्तिम श्वास सम्म । सहायद श्वास रोकिन सक्छ कुनै दिन ।

See More

लघुकथा -सम्झौता
बालकृष्ण गजुरेल

"सबैलाई नमस्ते छ है ।" सरिताले कोठाको ढोका बाटै स्वस्ति गरि । कपाल हातले चलाइ । मुसुक्क हाँसेर कुर्सीमा बसि । सामुन्नेमा रामेश बसेको थियो । बिहेको कुरा गर्न रामेशलाई बोलाइएको थियो । रामेशले पनि तलदेखी माथी सम्म नियाल्यो । डिग्री पास गरेको मान्छे अाफैँमा शिक्षित । हँसिलो मुहार , ठाडो शिर ....।

...

सरिताको बा धनाड्य थिए । उनको व्यापार थियो । हरेक शब्द र वाक्यमा पैसाको ठर्रो गन्ध निस्कन्थ्यो । मानौँ, पैसा उनको पुजा थियो । पैसा उनको जीन्दगी थियो । पैसा उनको भगवान थियो । पैसा उनका नातेदार थिए । पढेको रामेशको कुरो अाएपछि डटेर पछि परेका थिए । उनले मुख खोले -"हजुरलाई मेरो छोरी कस्तो लाग्यो ? ठिक छ भने बिहेको कुरो छिनौँ ।" रामेश एकछिन शान्त बस्यो । बा पटि नजर लगायो । मामा पटि नजर लगायो । सबैको नजर हुन्छ भनेर बोलिरहेका थिए । "हजुर हुन्छ नि । हामी गाउँका मान्छे परेम । शहरमा घर घँडेरी छैन । सिधा काम गरेर हजुरको छोरी पाल्न सक्छु ।" उसको जवाफमा कुनै कपट थिएन । बिहे तोकियो । बाजा बजाएर धुमधाम बिहे भयो ।

बिहे पछि रामेश छ महिना बेरोजगारी भयो । उ चिन्तित भयो । चिन्ताले उसको खुशी निल्यो । सपना निल्यो । अास्था र बिस्वासहरु निल्यो । शशुराली गयो खाली पैसाको मात्र कुरा गर्ने । सन्चो बिसन्चो पनि नसोध्ने । यति र उति पैसाकै मात्र चर्चा गर्ने । रामेश वाक्क भयो । सरिताले पनि कहिले रानी हार भन्न थालि। कहिले टेलि सिरियलका मोडलले लगाएका जस्ता कपडा । बिचरा ! रामेश , हावु काबु भयो । हरेक पटक श्रीमती बाटै अपमानित भयो । सरितासँग सम्बन्ध गाँसिएन । पारिवारिक माया र अास्थाहरु गाँसिएन । पैसा प्रेम र हेपाइले उसको जीवन एक सम्झौता बन्न पुग्यो । सम्झौतामा बाँच्नु छ उसलाई । थाहा छैन भोलि सम्झौता तोडिने दिन । तहि पनि अाँशु पिएर बाँच्नु छ उसलाई , अन्तिम श्वास सम्म । सहायद श्वास रोकिन सक्छ कुनै दिन ।

See More

लघुकथा-अाफन्त
बालकृष्ण गजुरेल

रामेश सिकिस्तै छ । हल न चल भएर लडिरहेको छ । शायद, त्यो सुताइ चिर निन्द्रामा परिणत हुन सक्छ । सहयोगी चिन्ने बेला पनि त्यहि हो । सकेको सहयोग गरिरहेकै थियो । सक्दा उ अाफैँ काफी थियो । पूरा गाउँकै सहयोगी थियो । बिहेमा , भोजमा , पुजामा र रमाइला अवसरमा दुश्मन पनि सरिक हुन्छन् । ताली बजाउँछन् । मनमा कटुता भए पनि कामना ब्यक्त गर्दछन् ।

...

धेरै महिना देखि थलिएकोले रामेश , शिथिल छ । घरमा बाअामा बुढा छन् । दिदिबहिनी पराइको घरमा । खुवाउनलाई पनि उठाउनु पर्छ । छिमेकीको नाताले हर्केले रामेशलाई अस्पताल लग्यो । रामेशका नातेदार कोही पनि अाएनन् । हर्केको फोन मुस्किलले उठाए पनि समय नभएको भाव प्रकट गरे। भोज र पार्टीमा संलग्न भएको फोटो सामाजिक सञ्जालमा हालि रहेका थिए। नेता सँग कार्यक्रममा संलग्न फोटो पोष्टाइ रहेका थिए। छिमेकीका अाफन्त उसले चिनेको छ । ठूला-ठूला पदमा छन् । शहरमा ठूला-ठूला घर छ । मन्त्रि सँग फोटो शेसन गर्छन् । उनिहरुकै वाकपत्र जसरि देश बिकास र पार्टीका सिध्दान्त , सामाजिक सञ्जालमा पोखिरहेका हुन्छन् ।

पैसाले पुरिएका ती गरिब लाग्यो उसलाई । अाफ्नो पन नभएका अाफन्त , नामको मात्र अाफन्त तर पत्थर लाग्यो । जड वस्तु; रोबोट लगायतका खेलौनाले मानव संवेदना प्रकट गर्न थाले । यस युगको मानब बरु जड लाग्यो । ढुंगा जस्तै जड । जसमा मानव संवेदना हुँदैन । चिल्ला सवारी साधनले चलायमान भएका सजिबहरु ।

See More

लघु कथा -चार सर्को
बालकृष्ण गजुरेल

चमेली सम्भ्रान्त परिवारको युवती हुन् । बाबू मन्त्रालयको अधिकृत र अामा एन जि अो को डाइरेक्टर । अाफ्नो छोरीका हरेक चाहना पुर्ति गरेका छन् उनका बा अामाले । चमेली खुशिमा बढेर हो कि देख्दै खाइलाग्दी । सुन्दर चेहरा , बारुली कम्मर , ठुला-ठूला अाँखा अादी इत्यादि । बयान गरेर साध्य छैन । कमर्सियल मोडल फ्लप हुन्छन् उनको अगाडि । उनका फ्यान कति कति । चाहने युवक कति कति । १७ बर्षमै स्नातक तेस्रो बर्षमा अध्यन गर्थिन् । पढाइमा तेस्तै अब्बल ।

...

अरु जस्तै उनी पनि सोसल साइडबाट अछुत हुन सकिनन् । फेसबुक खोलिन् । नयाँ फ्राइण्ड रिक्वेष्ट अाएको रहेछ । तस्बिर हेरिन् , ह्यण्सम लाग्यो । फ्राइण्ड एसेप्ट गरिन् । एसेप्ट गर्ने बित्तिकै च्याट शुरु....।
- "सञ्चै हो?"
- " सञ्चै छु ।"
- " कति राम्री हो परि जस्ति ।"
- "धन्यवाद ! हजुर पनि सुन्दर हुनुहुन्छ ।"
- "कसम ! हाम्री अामाले यस्तो बुहारी पाउँदा भाग्यमानी हुन्छिन् ।"
- " अति नभन न । भेट्न पाएको छैन , एकै पटक बुहारीको कुरा । अाउट अफ कन्टेक्स । "
- " ठिकै छ त बुहारी नभनौला । भेट्दैमा के जान्छ र? अाज शिव रात्री के छ योजना ? पशुपति जानी हो ? "
- " खोइ? ड्याडी ममिले गाली गर्नु हुन्छ ।"
- " मन्दिर जाँदा किन गाली गर्नु नि? "

शुरुमा शुन्तलीले मानिन । १७ बर्षको युवती त्यसमाथी बिपरित लिंगीको अाकर्षण । कौतुहलता बढ्यो । भेट्ने रहर बढ्यो । पशुपति जान बा अामाको अनुमति लिएर घरबाट हिँडिन् । चाबहिलमा भेट्ने योजना अनुसार गाडी चढेर चावहिल झरिन् । पिपल बोट मुनि उभिरहिन् । "हेलो सुन्तु ! फेसबुकमा भन्दा वास्तविक सुन्दर रहिछौ । म राम । " उक्त युवक बोल्यो । "धेरै मख्ख नपार । मख्खन धेरै नलगाउ क्या । तिमी पनि ह्याण्सम छौ ।" सुन्तलिले भनिन् । बोलिचाली शुरु.....। एक अापसमा हात मिलाए । " पशुपति नाथको दर्शन गर्न सकिँदैन । बरु यो बाटो पूरा घुमेर गुह्येश्वरी निस्कम् ।" रामले अनुरोध चडायो । " हुन्छ -हुन्छ । " सुन्तलीले टाउको हल्लाउँदै अनुरोध स्विकारिन् ।

चाबहिलबाट अोरालो झरेर अार्यघाट पुगे । अार्यघाट बाट बाग्मतीको किनार हुँदै भिड छलेर पशुपति नाथ मन्दिरको ठिक पारि पट्टि पुगे । हिँड्दा - हिँड्दा थकाइ लागेकोले सुन्तलीले अनुरोध गरिन् - "एक छिन बसम् न! धेरै हिँडियो । कस्तो खुट्टा दुख्यो के ।" रामले बस्ने ठाउँ देखाउँदै भन्यो- "उ त्यहाँ बस्ने ठाउँ रहेछ त्यहाँ बसम् ।" केही सिँडी चढेर दुबै जना बसे । दुबैले एक अर्काको तारिफ गरे । गफ चल्दै गयो .....। वरिपरि सबै शिवरात्रीको प्रसाद भन्दै गाँजा तानिरहेका । "हेर न! अाज गाँजा तान्नु पर्छ रे ! शिवको प्रसाद रे ! भगवान शिवलाई खुशी पार्न अाजको दिन गाँजा खायो भने शिव खुशी भएर मनले चाहेको वर दिन्छन् रे ।" रामले फकाउन थाल्यो । " ह्या ! नचाहिने कुरा ।" सुन्तली बम्किन् । धेरै पटक अनुरोध पछी ....... उनले अाग्रह मानिन् । रामले गाँजा ल्यायो । उसले पहिला चार सर्को तान्यो । त्यसपछि सुन्तलीलाई दियो । उनले चार सर्को तानीन् । सुन्तलीलाइ घुमाउन थाल्यो । त्यस पछि थाहा भएन ।

निन्द्रा खोल्दा अाफुलाइ होटलको बेडमा एक्लै पाइन् । सबै कपडा खोलिएकि .....निर्बस्त्र । एकछिन त सपना जस्तो लाग्यो । अाफ्नै तिघ्रामा चिमोटिन् । विपना नै भन्ने भो । पसिना नै पसिना भइन् । धेरै बेर रोइन् । उनका अंग प्रत्यंग पहिलाको जस्ता थिएनन् । लुगा तानेर लगाइन् । लौ ! अाइफोन् गायब । झन् पिर थपियो ।

See More

लघुकथा -भुक्ने कुकुर
बालकृष्ण गजुरेल

सालु खेतका साहुले मान्छेको भरोसा नलागे पछि कुकुर पालेका थिए । हुन पनि हो आजकाल मान्छे भन्दा कुकुर बफादारी छन् । बेइमानी गर्दैनन् । मालिकको जे खायो बफादारी हुन्छ ।

...

मासुका टुक्रा देखि खानेकुरा खाएर कुकुर मोटायो । बलियो पनि भो । उसले पहिला जस्तो भुक्न छोड्यो । बेला न कुबेला भुक्छ । केही भयो कि भनेर साहु जि उठ्छन् र हेर्छन् । बिना तुक भुकिरहेको छ । मानौ ठूलै घटना जसरि । कैयौँ दिन देखि सुत्न पाएका छैनन् । गाउँका अाफ्ना बिपक्षलाई अाफ्नै घरमा अाउँदा खेरी टोकेर गाउँ भरि बस्नु खानु छैन । गाउँ भरि बिरोधै बिरोध । त्यस‌ैले साहु जी कुकुर फेर्ने सोचमा छन् ।

See More

लघुकथा - ताली
बालकृष्ण गजुरेल

रमिता सुनार नामै अर्थपुर्ण छ । दलित कोटामा पि एच डी गर्ने महिला । जिल्लाकै अभियनता । सबै महिलाहरुको भरोसा ।

...

उनी भाव बिह्वल भइन । जब सानो थिइन पढ्न पर्छ भनेर उनको बाबाले मात्र भन्दथे । अामा घरको काम गरेमा खुशि हुने । दुःखका पहाड थिए उनको जीवनमा । मृत्युलाई जीत्नु थियो प्रत्येक पटक । कहाँ सहज थियो जीउन । झन् दलित महिलाले पढ्न ।

कक्षा चार सम्म उनी चानचुने विद्यार्थी थिइन् । बार्षिक उत्सबमा उनले हाजिर जवाफमा भाग लिन पाइन् । उनको समूह द्वितीय भयो । सबै उपस्थिती भिडले ताली बजायो । त्यो तालीले उनलाई प्रोत्साहन थप्यो । त्यसपछि उनले कहिल्यै पछि मोडेर देखिनन् ।

मञ्चमा राष्ट्रपति , बुध्दिजिवि, कुटनिती नियोगका अधिकारिहरु र मन्त्रीहरु । उद्घोषिकाले नाम बोलाउँछिन् "गोरखा दक्षिण बाहु पदक लिन अाउँदै हुनुहुन्छ डा. रमिता सुनार । हलमा जोडदार तालिले स्वागत हुन्छ । उनी बिगत सम्झेर सुकसुकाउँछिन् ।

See More